W maju 2025 roku, Polski Komitet Normalizacyjny opublikował nowe wydanie normy PN-EN 1838:2025-05, poświęconej oświetleniu awaryjnemu budynków. Nowelizacja edycji z 2013 roku wprowadziła szereg zmian, które odgrywają istotną rolę podczas projektowania oświetlenia awaryjnego oraz w trakcie eksploatacji tych instalacji.
Polskie prawo nie nakłada obowiązku stosowania najnowszej edycji normy, gdyż w rozporządzeniach w dalszym ciągu przywołuje się wersję z 2013 roku, lecz jednocześnie nie istnieją żadne zakazy stosowania jej wersji z 2025. W myśl dobrych praktyk inżynierskich i uznanej wiedzy technicznej, warto podczas pracy stosować najnowsze publikacje, które zostały uznane przez instytucje międzynarodowe.
Znowelizowana norma przedmiotowa określa m.in.:
- nowe wymagania wartości natężenia w całej szerokości drogi ewakuacyjnej,
- nowe wymiary pasa obwodowego w zależności od szerokości drogi,
- możliwości stosowania oświetlenia adaptacyjnego,
- nowe wymagania dla znaków ewakuacyjnych,
- warunki dla miejsc tymczasowego pobytu,
- wymagania stawiane zapasowemu oświetleniu awaryjnemu.
Załączniki do edycji normy z 2025 roku, określają dodatkowo wymagania długości działania oświetlenia awaryjnego dla specjalnych obszarów takich jak hale wystawiennicze, szpitale, szkoły czy lotniska.
W normie PN-EN 1838:2025-05, zwrócono uwagę na sposób wykonywania pomiarów oraz rodzaj urządzenia, jakie się wykorzystuje do badań luminancji i natężenia oświetlenia. Rzeczywiste wyniki pomiarów po wykonaniu instalacji czy modernizacji, bardzo często odbiegają od symulacji i wyliczeń w oprogramowaniu komputerowym. Załącznik B normy, określa m.in. rodzaj urządzeń, które mogą być wykorzystywane do pomiarów oświetlenia awaryjnego, wykluczając z użytku urządzenia, cechujące się poziomem dopasowania widmowego i kierunkowego f1’ i f2 nie gorszym niż 6%. Zwrócono uwagę, że pomiar oświetlenia awaryjnego cechuje się dość niskimi wartościami natężenia, zatem i sprzęt musi być odpowiednio dobrany do tego rodzaju pomiaru, gdzie rozdzielczość nie może być gorsza od 0,01 lx.
Zmiany uwzględnione w edycji normy PN-EN 1838:2025-05 dotykają zarówno projektantów, wykonawców, zarządców obiektów jak i pomiarowców i audytorów oświetlenia awaryjnego. Nowelizacja normy precyzuje sposoby wykonywania pomiarów i specyfikację przyrządów przeznaczonych do wykonywania badań.
Należy mieć na uwadze, że pomimo braku wymogów prawnych nakładających obowiązek stosowania się do najnowszych edycji norm, warto projektować i badać instalacje oświetlenia w taki sposób, aby być gotowym na zmiany, które prędzej czy później wejdą w życie.
Zagadnienia te zostaną szczegółowo omówione podczas tegorocznej XXIV Krajowej Konferencji Oświetleniowej Technika Świetlna 2026 i 6 . Forum Technologii Oświetleniowych w prezentacji mgr inż. Adama Szczepanika z firmy Sonel S.A.
